El tipi lazer kaynak makinesi için alınan her teklifte kalın yazılmış tek bir sayı vardır: watt. 1.500. 2.000. 3.000. Sayı büyükse kaynak derindir, konu kapanır.
Ama iş böyle yürümez. Teknik föyünde 2.000 W yazan üç el tipi lazer kaynak makinesini ele alın. Üreticileri paslanmaz çelikte tek pasoda 6 mm, 8 mm ve 8,5 mm (0,24; 0,31 ve 0,33 in) veriyor. Şimdi 3.000 W yazan iki makineye bakın. İkisi de 8 mm (0,31 in) veriyor.
Watt aynı, derinlik farklı. Watt fazla, derinlik aynı. 8,5 mm bizim makinemiz: 2.000 W’lık THEO MA1 ULTRA. Diğer makinelerin adlarını aşağıda veriyoruz.
Watt, lazer kaynağı ünitesinden ne kadar ışık çıktığını söyler. O ışığın nereye düştüğünü söylemez. Bu yazı, ışığın nereye düştüğünü anlatıyor.
Lazer bir büyüteçtir
Bu deneyi çocukken yaptınız. Güneş, büyüteç, bir kâğıt. Büyüteci yanlış yükseklikte tutarsanız parlak, ılık bir leke görürsünüz. Doğru yükseklikte tutarsanız kâğıt tütmeye başlar.
Güneş güçlenmedi. Aynı güç daha küçük bir noktaya düştü.
Lazer kaynağı da aynı deneydir, ama burada işin ucunda daha fazlası var. Derin kaynak için ışın, metalde anahtar deliği (keyhole) denen dar bir kanalı kaynatarak açmalı ve siz birleşim boyunca ilerlerken bu kanalı açık tutmalıdır. Anahtar deliğini açan şey yoğunlaşmadır: metalin her bir noktasına kaç watt düştüğü. Aynı watt’ı daha geniş bir noktaya yayarsanız geniş, sığ bir kaynak banyosu ve ısınmış bir parça elde edersiniz.
Işının derin kaynak yapmasını iki şey sağlar
Her lazer ışını en ince noktasına kadar daralır, sonra yeniden açılır. Kaynağı bu şeklin iki özelliği belirler.
Nokta genişliği , ışının ne kadar inceldiğini gösterir. Nokta ne kadar küçükse yoğunlaşma o kadar yüksektir.
Odak derinliği , ışının bu incelikte ne kadar mesafe boyunca kaldığını gösterir. Uzun bir odak derinliği, ışın anahtar deliğinde aşağı ilerlerken yoğunlaşmayı yüksek tutar. Size tolerans da tanır. Eliniz bir CNC ekseni değil; torç gün boyu biraz yukarıda ya da biraz aşağıda duracak.
Mercek ikisini birden veremez
Sorun şu. Her ışının bir odak bütçesi vardır. Bunu küçük bir noktaya da harcayabilirsiniz, uzun bir odak derinliğine de. Mercek yalnızca bütçeyi bir yerden alıp öbür yere koyar: noktayı sıkıştırırsanız ışın daha erken açılır, odak derinliğini uzatırsanız nokta kalınlaşır.
Küçük bir nokta ve uzun bir odak derinliğini birlikte ancak daha iyi bir ışın verir. Işının ne kadar iyi olduğu da mercekten önce, lazer kaynağı ünitesinde ve fiberde belirlenir. Fiberden sonraki hiçbir şey bunu iyileştiremez.
Teknik föyde bu odak bütçesi şöyle geçer: BPP (ışın parametre çarpımı) veya M². İkisinde de değer düştükçe ışın keskinleşir. Watt’larınızın neler yapabileceğini bu sayı belirler ve çoğu teklifte bu sayı yoktur.
Üçüncü kilovat genellikle nereden gelir
Işın fiberde doğar. 20 µm fiber çekirdekli, tek modlu (single-mode) bir lazer kaynağı ünitesinde ışık tek ve temiz bir desende ilerler. Bir ışın ancak bu kadar keskin olur.
3.000 W’ı bu kadar ince bir çekirdekten, on metre (33 ft) fiber boyunca geçirmek zor ve pahalıdır. Bu yüzden el tipi bir makinede 3.000 W’a ulaşmanın yaygın yolu, aynı anda birçok ışık desenini taşıyan daha kalın bir fiberdir. Teknik föyde “fiber çekirdek çapı” değerine bakın. Bir üreticinin 1.500 W ve 2.000 W modellerinde çoğu zaman 20 veya 25 µm, 3.000 W modelinde ise 50 µm görürsünüz.
Kimsenin kalın harflerle yazmadığı takas budur. Üçüncü kilovatın bedeli odakla ödendi.
2.000 W, 3.000 W’a karşı: üç şans
MA1 ULTRA’nın ışınını ve 50 µm fiberden çıkan tipik bir 3.000 W ışını ele alalım. 3.000 W makinenin odak bütçesini harcamak için üç şansı var.
Birinci şans: aynı optikten geçen 50 µm ışın, altı kat büyük bir alana düşer. Yüzde elli fazla watt, dörtte bir yoğunlaşma.
İkinci şans: odak derinliğini eşitleyin, 3.000 W ışın yine de yoğunlaşmanın yaklaşık yarısını verir.
Üçüncü şans kazanç gibi görünür. 3.000 W ışını aynı nokta genişliğine sıkıştırırsanız odak noktasında ULTRA’yı geçer. Ama bütçe harcanmıştır: odak derinliği artık bir milimetrenin (0,04 in) altındadır. Odak noktasından çıkınca ne olduğuna bakın. Her kaynakta bu olur, çünkü anahtar deliği derindir ve eliniz hareket eder.
Teknik föy okuyanlar için
MA1 ULTRA: nokta yaklaşık 70 µm (0,003 in), odak derinliği (Rayleigh uzunluğu) yaklaşık 2,75 mm (0,11 in). Bu da yaklaşık 0,45 mm·mrad BPP demektir. 50 µm fiberli, yayımlanmış 3.000 W lazer kaynağı üniteleri: 1,1 ile 2 mm·mrad arası. Biz 1,3 ile hesapladık.
Odak noktasındaki güç yoğunluğu: ULTRA için 52 MW/cm²; üç 3.000 W senaryo için 12, 27 ve 78 MW/cm².
Kısa yol: aynı odak derinliğinde güç yoğunluğu watt bölü BPPile orantılıdır. 2.000 ÷ 0,45 yaklaşık 4.400 eder. 3.000 ÷ 1,3 yaklaşık 2.300 eder.
Bağımsız araştırmalar da aynı yönü gösteriyor. İngiltere’nin kaynak enstitüsü TWI, ışın kalitesi farklı 4 kW lazerleri aynı kaynak denemelerinden geçirdi. 5 m/min (yaklaşık 200 in/min) hızda, eşit güçte en keskin ışın en bulanık olandan yüzde 70 daha derine nüfuz etti. İlerleme hızı arttıkça fark da açıldı (Hilton ve Verhaeghe, 2006). El tipi lazer kaynağı hızlı bir kaynaktır.
Teknik föyler ne diyor: premium sınıftan ekonomik sınıfa altı makine
Teori ucuzdur. O yüzden üreticilerin kendi rakamlarını veriyoruz. Premium sınıftan ekonomik sınıfa altı el tipi lazer kaynak makinesi: her üreticinin belirttiği lazer çıkış gücü ve paslanmaz çelikte tek pasoda iddia ettiği nüfuziyet. Bunlar bizim testlerimiz değil. Onların teknik föyleri, bir de bizimki.
| Makine | Lazer çıkış gücü | Paslanmaz, tek paso | Soğutma | Besleme | Fiber çekirdeği, ışın kalitesi |
|---|---|---|---|---|---|
| THEO MA1 ULTRA | 2000 W | 8,5 mm'ye (0,33 in) kadar | Hava | 200–240 V tek faz | 20 µm, tek modlu |
| IPG LightWELD 2000 XR | 2000 W | 8 mm'ye (0,313 in) kadar | Hava | 220 V tek faz | yayımlanmamış |
| DenaliWeld JET 2000 | 2000 W | önerilen 0,5–6 mm (0,02–0,24 in)¹ | Hava | 220 V | yayımlanmamış |
| DenaliWeld CR3000 | 3.000 W | önerilen 0,5–8 mm (0,02–0,31 in)¹ | Su | 380 V üç faz | yayımlanmamış |
| Everlast RedSabre 3000X | 3.000 W | 8 mm'ye (0,31 in) kadar | Soğutma üniteli (chiller) | 240/480 V üç faz veya 240 V tek faz | 50 µm, M² ≤ 3 |
| xTool MetalFab 1200 W | 1200 W | 5 mm'ye (0,20 in) kadar | Hava | belirtilmemiş | yayımlanmamış |
Dört nokta öne çıkıyor.
Sıralamayı watt belirlemiyor. Üç makine aynı 2.000 W güçte ve 6, 8 ve 8,5 mm (0,24; 0,31 ve 0,33 in) nüfuziyet iddia ediyor. İki 3.000 W makinenin ikisi de 8 mm (0,31 in) iddia ediyor. Nüfuziyeti watt belirleseydi, 3.000 W makineler 12 mm'de (0,47 in) olurdu.
Üst segmentte de tablo aynı. IPG, hava soğutmalı 2.000 W'tan 8 mm (0,31 in) alıyor. Marka farklı, ders aynı: iyi odaklanmış 2.000 W, 3.000 W'ın işini görür.
Üçüncü kilovat beraberinde ek yük getiriyor. Bu listede 2.000 W'a kadar olan her makine hava soğutmalı. İki 3.000 W makinenin ikisi de sıvı soğutmayla geliyor, biri ayrıca üç fazlı besleme istiyor.
Asıl önemli sayıyı neredeyse kimse yazmıyor. Altı makineden yalnızca ikisinin üreticisi fiber çekirdeğini ya da ışın kalitesi değerini yayımlıyor. Everlast bunu yaptığı için takdiri hak ediyor. Teknik föyü de bu yazının bütün hikâyesini tek satırda anlatıyor: 1.500 W modelde 25 µm fiber ve M² ≤ 1,2, 3.000 W modelde 50 µm ve M² ≤ 3.
Peki küçük makine? xTool, 1.200 W'tan 5 mm (0,20 in) veriyor. Mütevazı bir lazer, iyi odakla epey yol alır. Sadece 5 mm'de durur.
Teknik föyler iddiadır. Kanıt atölyededir. Almanya'daki AK Industry firmasında, 10 mm (0,39 in) AISI 304 paslanmaz çelikteki bu alın birleştirme, MA1 ULTRA ve Dual Wire Kit (çift tel kiti) ile tam nüfuziyetle kaynatıldı. Aralık yok, ağız açma yok. Bu, kendi teknik föyümüzdeki 8,5 mm'nin (0,33 in) üzerinde.
Nüfuziyet için nasıl tasarlıyoruz
Kaynaktan başlıyor, oradan watt'a doğru geriye gidiyoruz.
MA1 ULTRA, 20 µm fiber çekirdekli, tek modlu bir Maxphotonics lazer ünitesiyle çalışır. Keskin ışın buradan gelir. Sonrasındaki her şey onu boşa harcamamak için.
Optik yol kısa. Fiber, arada ek bir konnektör merceği olmadan doğrudan torca bağlanır. Yoldaki her bağlantı noktası odak kaybı demektir. Bu yüzden onları çıkardık.
Odak, robot için değil el için ayarlı: küçük bir nokta ve yoğunluğu yüzeyden köke kadar koruyacak, torç hareket ettiğinde de koruyacak kadar odak derinliği.
Genişliği wobble sağlar. Torç, ışını birleşme yerinin üzerinde 4 mm'ye (0,16 in) kadar genişlikte salındırır. İnce ışın derine iner, wobble aralığı köprüler.
Daha az watt, atılması gereken ısının da daha az olması demek. MA1 ULTRA hava soğutmalıdır ve tek faz 200–240 V ile çalışır.
Model isimlerimizde watt görmemenizin nedeni de bu. 35, 45 ve 65 kilovat değil, milimetredir. Makineye, parçanızda yaptığı işin adını veriyoruz.
Daha fazla watt ne zaman kazanır
Daha fazla watt bir hile değil. Üç durumda işe yarar.
Aynı keskinlikte daha fazla güç, daha derin ve daha hızlı kaynak demektir. Bir teklifte 3.000 W ve torçta tek modlu ışın görüyorsanız ciddiye alın.
Bol ilave telli işler bir enerji hesabıdır. Geniş aralıklar ve büyük köşe kaynakları çok tel eritmeyi gerektirir. Teli eritmek de watt ister, enerji nereye düşerse düşsün.
Odağın da bir sınırı var. Belli bir noktadan sonra daha ince ışın daha fazla nüfuziyet getirmez. İğne inceliğindeki bir ışın, iyi alıştırılmamış bir birleşmede hata affetmez. Wobble bunun için var.
Yani watt önemlidir. Sadece ikinci sorudur.
“Kaç watt?” sorusundan daha iyi altı soru
Bunları bizimki dahil her demoya götürün.
- Benim malzememde tek pasoda ne kadar derin kaynak yapıyor? Kesitini gösterin.
- Fiber çekirdek çapı nedir? Lazer ünitesi tek modlu mu, çok modlu mu?
- Işın kalitesi (BPP veya M²) lazer ünitesinde değil, torçta ne kadar?
- Nokta genişliği ve odak derinliği ne kadar?
- On dakika kaynak yaptıktan sonra torca ne kadar güç ulaşıyor?
- Makine atölyemden ne istiyor: elektrik beslemesi, soğutma, zemin alanı?
Makineyi bilen bir satıcı, bu altı sorunun hepsini odadan çıkmadan yanıtlar.
Kaynaklar
- Üreticilerin yayımladığı teknik veriler, 20 Kasım 2026 tarihinde incelendi: THEO, MA1 Series sayfası (theo.inc). IPG Photonics, LightWELD 2000 XR veri sayfası ve yetenekler sayfası (ipgphotonics.com). DenaliWeld, JET serisi ve su soğutmalı CR serisi kullanım kılavuzları (denaliweld.com). Everlast, RedSabre lazer kaynak makinesi teknik veri sayfası, rev. 3/29/2024 (everlastgenerators.com). xTool, MetalFab lazer kaynak makinesi ürün sayfası (xtool.com).
- P. Hilton ve G. Verhaeghe, TWI Ltd, “Selecting the source”, Industrial Laser Solutions, Haziran 2006.
- 50 µm fiberli 3.000 W fiber lazer kaynaklarının ışın kalitesi: üretici teknik veri sayfalarına göre 1,1 ile 2 mm·mrad arası.
- Kaynak numunesi ve kesit: AK Industry GmbH, Almanya.