W każdej ofercie na ręczne urządzenie do spawania laserowego jedna liczba jest pogrubiona: waty. 1 500. 2 000. 3 000. Większa liczba, głębsza spoina, temat zamknięty.
Tyle że to tak nie działa. Weź trzy ręczne urządzenia do spawania laserowego, które w karcie katalogowej mają 2 000 W. Ich producenci podają 6 mm, 8 mm i 8,5 mm (0,24; 0,31 i 0,33 in) stali nierdzewnej w jednym przejściu. Teraz weź dwa urządzenia z mocą 3 000 W. Oba podają 8 mm (0,31 in).
Te same waty, inna głębokość. Więcej watów, ta sama głębokość. 8,5 mm to nasz wynik: THEO MA1 ULTRA przy 2 000 W. Pozostałe urządzenia wymieniamy niżej.
Waty mówią, ile światła wychodzi ze źródła laserowego. Nie mówią, gdzie to światło trafia. Ten artykuł jest o tym, gdzie trafia.
Laser działa jak lupa
Każdy robił ten eksperyment w dzieciństwie. Słońce, lupa, kartka papieru. Trzymasz lupę na złej wysokości i widzisz jasną, ciepłą plamę. Trzymasz ją na właściwej wysokości i papier zaczyna dymić.
Słońce nie zaczęło grzać mocniej. Ta sama moc trafiła w mniejszą plamkę.
Spawanie laserowe to ten sam eksperyment, tylko stawka jest wyższa. Żeby spawać głęboko, wiązka musi odparować w metalu wąski kanał, tzw. kanał parowy (keyhole), i utrzymać go otwartym, gdy przesuwasz się wzdłuż złącza. Kanał otwiera koncentracja: ile watów trafia na każdy fragment metalu. Rozłóż te same waty na szerszą plamkę, a dostaniesz szerokie, płytkie jeziorko spawalnicze i nagrzany detal.
Od dwóch rzeczy zależy, jak głęboko spawa wiązka
Każda wiązka laserowa zwęża się do najcieńszego punktu, a potem znowu się rozchodzi. O spoinie decydują dwie cechy tego kształtu.
Wielkość plamki mówi, jak bardzo zwęża się wiązka. Mniejsza plamka to większa koncentracja.
Głębia ostrości mówi, jak długo wiązka pozostaje tak wąska. Długa głębia ostrości utrzymuje koncentrację, gdy wiązka schodzi w głąb kanału parowego. Wybacza też błędy. Twoja ręka to nie oś CNC, a uchwyt przez cały dzień będzie trochę za wysoko albo trochę za nisko.
Soczewka nie da obu naraz
Jest jeden haczyk. Każda wiązka ma swój budżet ogniskowania. Możesz go wydać na małą plamkę albo na długą głębię ostrości. Soczewka tylko przesuwa ten budżet: ściśniesz plamkę, a wiązka szybciej się rozchodzi; wydłużysz głębię ostrości, a plamka robi się szeroka.
Tylko lepsza wiązka daje małą plamkę i długą głębię ostrości. A o jakości wiązki decyduje się przed soczewką: w źródle laserowym i w światłowodzie. Nic za światłowodem jej nie poprawi.
W karcie katalogowej ten budżet ogniskowania nazywa się BPP (iloczyn parametrów wiązki) lub M². W obu przypadkach im niższa wartość, tym ostrzejsza wiązka. To od tej liczby zależy, co zrobią twoje waty, a w większości ofert jej brakuje.
Skąd zwykle bierze się trzeci kilowat
Wiązka powstaje w światłowodzie. W jednomodowym źródle laserowym z rdzeniem światłowodu 20 µm światło biegnie jednym, czystym modem. Ostrzejszej wiązki praktycznie się nie uzyska.
Przepuszczenie 3 000 W przez tak cienki rdzeń, na dziesięciu metrach (33 ft) światłowodu, jest trudne i drogie. Dlatego w urządzeniach ręcznych do 3 000 W zwykle dochodzi się grubszym światłowodem, który prowadzi wiele modów światła naraz. Szukaj w karcie katalogowej pozycji „średnica rdzenia światłowodu”. W modelach 1 500 W i 2 000 W danego producenta często zobaczysz 20 lub 25 µm, a w modelu 3 000 W 50 µm.
Tego kompromisu nikt nie drukuje pogrubioną czcionką. Trzeci kilowat kupiono kosztem ogniskowania.
2 000 W kontra 3 000 W: trzy starcia
Weźmy wiązkę MA1 ULTRA i typową wiązkę 3 000 W ze światłowodu 50 µm. Urządzenie 3 000 W ma trzy podejścia, żeby wydać swój budżet ogniskowania.
Podejście pierwsze: przez tę samą optykę wiązka z 50 µm trafia na sześć razy większą powierzchnię. O pięćdziesiąt procent więcej watów, jedna czwarta koncentracji.
Podejście drugie: dopasuj głębię ostrości, a wiązka 3 000 W i tak daje mniej więcej połowę.
Podejście trzecie wygląda na wygraną. Ściśnij wiązkę 3 000 W do tej samej plamki, a w punkcie ogniskowym pokona ULTRA. Ale budżet jest już wydany: głębia ostrości spada poniżej milimetra (0,04 in). Zobacz, co się dzieje, gdy wychodzisz z punktu ogniskowego. A wychodzi z niego każda spoina, bo kanał parowy jest głęboki, a ręka się porusza.
Dla tych, którzy czytają karty katalogowe
MA1 ULTRA: plamka około 70 µm (0,003 in), głębia ostrości (długość Rayleigha) około 2,75 mm (0,11 in), co daje BPP około 0,45 mm·mrad. Opublikowane źródła 3 000 W ze światłowodem 50 µm: od 1,1 do 2 mm·mrad. Do obliczeń przyjęliśmy 1,3.
Gęstość mocy w punkcie ogniskowym: 52 MW/cm² dla ULTRA; 12, 27 i 78 MW/cm² dla trzech przypadków 3 000 W.
W skrócie: przy tej samej głębi ostrości gęstość mocy rośnie proporcjonalnie do mocy w watach podzielonej przez BPP. 2 000 ÷ 0,45 to około 4 400. 3 000 ÷ 1,3 to około 2 300.
Niezależne badania wskazują to samo. TWI, brytyjski instytut spawalnictwa, przeprowadził te same próby spawania laserami 4 kW o różnej jakości wiązki. Przy 5 m/min (około 200 in/min) i tej samej mocy najostrzejsza wiązka dawała o 70 procent głębsze wtopienie niż najbardziej rozmyta, a różnica rosła wraz z prędkością spawania (Hilton i Verhaeghe, 2006). Ręczne spawanie laserowe to szybkie spawanie.
Co mówią karty katalogowe: sześć urządzeń, od klasy premium po budżetowe
Teoria nic nie kosztuje, więc oto liczby samych producentów. Sześć ręcznych urządzeń do spawania laserowego, od segmentu premium po budżetowy. Przy każdym moc lasera, którą podaje producent, i głębokość spawania stali nierdzewnej w jednym przejściu, którą deklaruje. To nie są nasze testy. To ich karty katalogowe i nasza.
| Maszyna | Moc lasera | Stal nierdzewna, jedno przejście | Chłodzenie | Zasilanie | Rdzeń światłowodu, jakość wiązki |
|---|---|---|---|---|---|
| THEO MA1 ULTRA | 2000 W | do 8,5 mm (0,33 in) | Powietrze | 200–240 V jednofazowe | 20 µm, jednomodowy |
| IPG LightWELD 2000 XR | 2000 W | do 8 mm (0,313 in) | Powietrze | 220 V, jednofazowe | nie opublikowano |
| DenaliWeld JET 2000 | 2000 W | 0,5–6 mm (0,02–0,24 in), zalecane¹ | Powietrze | 220 V | nie opublikowano |
| DenaliWeld CR3000 | 3 000 W | 0,5–8 mm (0,02–0,31 in), zalecane¹ | Wodne | 380 V, trójfazowe | nie opublikowano |
| Everlast RedSabre 3000X | 3 000 W | do 8 mm (0,31 in) | Agregat chłodniczy | 240/480 V trójfazowe lub 240 V jednofazowe | 50 µm, M² ≤ 3 |
| xTool MetalFab 1200 W | 1200 W | do 5 mm (0,20 in) | Powietrze | nie podano | nie opublikowano |
Widać tu cztery rzeczy.
Waty nie ustalają kolejności. Trzy urządzenia mają po 2 000 W i deklarują 6, 8 i 8,5 mm (0,24; 0,31 i 0,33 in). Oba urządzenia 3 000 W deklarują 8 mm (0,31 in). Gdyby o głębokości decydowały waty, urządzenia 3 000 W osiągałyby 12 mm (0,47 in).
Na górnej półce wygląda to tak samo. IPG uzyskuje 8 mm (0,31 in) z 2 000 W przy chłodzeniu powietrzem. Inna marka, ten sam wniosek: dobrze skupione 2 000 W wykonuje pracę 3 000 W.
Trzeci kilowat nie przychodzi sam. Wszystko do 2 000 W na tej liście jest chłodzone powietrzem. Oba urządzenia 3 000 W mają chłodzenie cieczą, a jedno wymaga zasilania trójfazowego.
Prawie nikt nie podaje parametru, który naprawdę się liczy. Tylko dla dwóch z sześciu urządzeń podano średnicę rdzenia światłowodu albo jakość wiązki. Everlast zasługuje tu na uznanie. Jego karta katalogowa streszcza cały ten artykuł w jednym wierszu: rdzeń 25 µm i M² ≤ 1,2 w modelu 1 500 W, 50 µm i M² ≤ 3 w modelu 3 000 W.
A małe urządzenie? xTool podaje 5 mm (0,20 in) przy 1 200 W. Skromny laser z przyzwoicie skupioną wiązką zajdzie daleko. Tyle że kończy się na 5 mm.
Karta katalogowa to deklaracja. Dowodem jest warsztat. W firmie AK Industry w Niemczech to złącze doczołowe ze stali nierdzewnej AISI 304 o grubości 10 mm (0,39 in) przespawano na pełną grubość urządzeniem MA1 ULTRA z zestawem Dual Wire Kit. Bez szczeliny, bez przygotowania krawędzi. To więcej niż 8,5 mm (0,33 in) z naszej własnej karty katalogowej.
Jak konstruujemy pod głębokie spawanie
Zaczynamy od spoiny, a dopiero potem dochodzimy do watów.
MA1 ULTRA ma jednomodowe źródło laserowe Maxphotonics z rdzeniem światłowodu 20 µm. Stąd bierze się ostra wiązka. Cała reszta konstrukcji służy temu, żeby jej nie zmarnować.
Droga optyczna jest krótka. Światłowód łączy się bezpośrednio z uchwytem do spawania laserowego, bez dodatkowej soczewki w złączu. Każde połączenie na drodze wiązki to miejsce, w którym traci się ostrość, więc je pominęliśmy.
Ognisko jest ustawione pod pracę ręczną, nie pod robota: mała plamka i głębia ostrości na tyle duża, by koncentracja mocy utrzymała się od powierzchni aż do grani, także wtedy, gdy uchwyt się porusza.
Szerokość daje oscylacja wiązki. Uchwyt prowadzi wiązkę w poprzek złącza, na szerokość do 4 mm (0,16 in). Cienka wiązka drąży, a oscylacja łączy brzegi.
Mniej watów to także mniej ciepła do odprowadzenia. MA1 ULTRA jest chłodzony powietrzem i pracuje na zasilaniu jednofazowym 200–240 V.
Dlatego w nazwach naszych modeli nie znajdziesz watów. 35, 45 i 65 to milimetry, nie kilowaty. Nazywamy urządzenie od tego, co robi z twoim detalem.
Kiedy więcej watów jednak wygrywa
Więcej watów to nie sztuczka. Pomagają w trzech przypadkach.
Przy tej samej ostrości wiązki więcej mocy daje głębszy przetop i szybsze spawanie. Jeśli oferta pokazuje 3 000 W i wiązkę jednomodową na uchwycie, potraktuj ją poważnie.
Praca z dużą ilością spoiwa to rachunek energii. Szerokie szczeliny i duże spoiny pachwinowe wymagają stopienia dużej ilości drutu. A do topienia drutu potrzeba watów, niezależnie od tego, gdzie trafiają.
Ostrość też ma swój sufit. Powyżej pewnego progu cieńsza wiązka nie daje już większej głębokości, a wiązka cienka jak igła nie wybacza słabo spasowanego złącza. Do tego służy oscylacja.
Waty więc mają znaczenie. Tyle że to drugie pytanie.
Sześć pytań ważniejszych niż „ile watów?”
Weź te pytania na każdy pokaz, także nasz.
- Jak głęboko spawa mój materiał w jednym przejściu? Pokażcie przekrój.
- Jaka jest średnica rdzenia światłowodu? Źródło jest jednomodowe czy wielomodowe?
- Jaka jest jakość wiązki (BPP lub M²) na uchwycie, a nie na źródle laserowym?
- Jaka jest średnica plamki i głębia ostrości?
- Ile mocy dociera do uchwytu po dziesięciu minutach spawania?
- Czego urządzenie wymaga od mojego warsztatu: zasilania, chłodzenia, miejsca?
Sprzedawca, który zna urządzenie, odpowie na wszystkie sześć pytań bez wychodzenia z sali.
Źródła
- Specyfikacje publikowane przez producentów, stan na 20 listopada 2026: THEO, strona MA1 Series (theo.inc). IPG Photonics, karta katalogowa LightWELD 2000 XR i strona z możliwościami urządzenia (ipgphotonics.com). DenaliWeld, instrukcje obsługi serii JET i serii CR chłodzonej wodą (denaliweld.com). Everlast, karta specyfikacji urządzenia do spawania laserowego RedSabre, wer. 3/29/2024 (everlastgenerators.com). xTool, strona produktu urządzenia do spawania laserowego MetalFab (xtool.com).
- P. Hilton i G. Verhaeghe, TWI Ltd, „Selecting the source”, Industrial Laser Solutions, czerwiec 2006.
- Jakość wiązki źródeł laserowych 3 000 W ze światłowodem 50 µm: karty katalogowe producentów, od 1,1 do 2 mm·mrad.
- Próbka spoiny i przekrój: AK Industry GmbH, Niemcy.